Eşber Yağmurdereli

Eşber Yağmurdereli
Eşber Yağmurdereli

Eşber Yağmurdereli, 1945 yılında Erzurum’un Tortum ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. 1955 yılında Yağmurdereli, 10 yaşında Erzurum Lalapaşa parkındaki boş havuza düşmesi sonucu iki yıl içerisinde görme yetisini tümden kaybetti.

1958 yılında Ankara’da körler okulunda orta öğrenimine başladı. Daha sonra liseye giden Yağmurdereli, öğrenim görürken arkadaşlarıyla “Aydınlığa Doğru” adında bir dergi çıkardı. Lise son sınıfta William Saroyan’ın “Yoksul İnsanlar” isimli kitabından oyunlaştırdığı “Yüreği dağlarda olan adam” öyküsü aynı dönem Bursa Halkevi Oda Tiyatrosunda sahnelendi.

1963 yılında üniversiteyi üçüncülükle kazandı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni okurken 12 Mart 1971 muhtırası sonrası üniversiteden uzaklaştırıldı. Hukuk fakültesini bitiren Yağmurdereli, 1972’de Samsun’da avukatlık yaptı. 1977 yılında avukatlık yaptığı Bursa’da evlendi. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Cephesi/ Acilciler grubunun kurucusu ve lideri olduğu iddiasıyla 13 Mart 1978’de tutuklandı. Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “Anayasal düzeni silah zoruyla değiştirme” fiilini düzenleyen 146. maddesinin 1. fıkrası uyarınca Samsun Ağır Ceza Mahkemesi’nce müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

Yağmurdereli, 13 buçuk yıl sonra Terörle Mücadele Yasası (TMY) ile öngörülen “şartlı tahliye”den yararlanarak, 1 Ağustos 1991’de serbest bırakıldı. ‘Barış için 1 Milyon imza kampanyası’nın sözcülüğünü yaptı. 8 Eylül 1991 yılında ise İnsan Hakları Derneği (İHD) mitingindeki konuşması sebebiyle 10 ay hapis cezasına çarptırıldı. Karar Yargıtay tarafından onanınca daha önce şartlı tahliye edildiği için 10 aylık hapis cezası daha önceki cezasının geri kalanıyla birleştirildi. 22.5 yıl hapis cezası için 1997’de cezaevine giren Yağmurdereli içen iç ve dış kamuoyunun baskısı sonucu 9 Kasım 1997 yılında ceza infazı, 1 yıl süreyle ertelenerek serbest bırakıldı. Karar, 16 Aralık’ta geri çekilince, Yağmurdereli 1 Haziran 1998’de yeniden tutuklandı ve 18 Ocak 2001’de serbest bırakıldı.

Ödülleri:

  • İnsan hakları mücadelesinin en önde gelen isimlerinden Eşber Yağmurdereli’nin 13 buçuk yıllık cezaevi günlerinde yazdığı “Akrep” oyunu, Ankara Sanat Tiyatrosu’nda sahnelendi.
  • Akrep, Yağmurdereli’ye iki ödülü birden getirdi: 1998’de Sanat Kurumu’ndan “Bütün zamanların en iyi yazılmış oyunlarından”, 1999’da İsmet Kuntay En İyi Oyun Yazarı ödülleri.
  • 1985’de Nelson Mandela’nın aldığı, Fransa’nın Bordeaux kentindeki İnsan Hakları Enstitüsü ile Avrupalı Avukatlar Derneği’nin verdiği Ludovic Trarieux ödülü 2000 yılında Yağmurdereli’nin oldu.
  • Pek çok ödül sahibi Yağmurdereli, 8 Temmuz 2001 Görme Engelliler Satranç Turnuvası’nda da beşinci oldu.
  • Akrep; Altan Erkekli ve Fikret Kuşkan tarafından bir albüm olarak yayınlandı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir